Speelgoedkast voor open einde speelgoed: zo richt je je speelhoek in

Een open speelgoedkast is voor sommige moeders hun allergrootste nachtmerrie. Maar wij zijn zó blij met die van ons. Maar ergens kan ik het wel begrijpen. Je wilt rust in de woonkamer.

En een open speelgoedkast, klinkt al gauw alsof het speelgoed de hele woonkamer overneemt. Maar dat hoeft écht niet zo te zijn. 

Als ik in mijn Instagram algoritme kijk, lijkt het alsof iedereen een open kast heeft. De realiteit is echter anders. Ik denk dat 9 van de 10 gezinnen in Nederland en België gewoon een dichte speelgoedkast hebben. Of een speelgoedkist waar alles in gegooid wordt.

In deze blog leg ik uit waarom een open kast zo goed werkt voor zelfstandig spelen. En waarom die kast pas echt zijn werk doet als er open einde speelgoed in staat. Want dat is het deel dat vaak wordt overgeslagen. 

Waarom een open speelgoedkast werkt voor meer zelfstandig spelen

Een open kast is de allermakkelijkste manier om zelfstandig spel bij je kind te stimuleren. Het speelgoed staat letterlijk in het zicht. Je kind kan er zelf bij. Het ziet in een oogopslag wat er ligt, en juist dat zien prikkelt om ermee te gaan spelen.

Ik hoor mama's vaak zeggen: "Ja, maar ze weten toch dat het speelgoed in die kast ligt? Ze doen dat deurtje gewoon open."

Maar weten dat iets achter een deurtje ligt is iets anders dan het zien. Die visuele prikkel ontbreekt.

Ik vergelijk het altijd met mij en chocolade. Als ik weet dat er een reep in mijn keukenla ligt, kan ik dat prima negeren. wekenlang, geen probleem. Maar leg diezelfde reep op tafel? Dan wil ik wil hem pakken, iedere keer dat ik erlangs loop en mijn oog erop valt. 

Misschien een gekke vergelijking. Het principe is precies hetzelfde. Als je iets ziet, stimuleert dat je brein. 

Ik zie het ook gebeuren bij mama's die mijn pittenzakjes kopen. Soms sturen ze mij achteraf een berichtje dat er weinig mee gespeeld wordt. Dan vraag ik altijd om een foto van de speelhoek. En bijna altijd zie ik hetzelfde: de pittenzakjes liggen onderin een speelgoedkist of achterin een speelgoedkast. Nee, dat stimuleert niet om te spelen.

Zet diezelfde pittenzakjes zichtbaar neer in een mandje, eventueel met materiaal dat er leuk bij past zoals speelgoeddieren of speelgoed in dezelfde kleuren, en ineens nodigt het uit om ermee te spelen. 

Hetzelfde speelgoed op een zichtbare manier gepresenteerd en ineens wordt er wel mee gespeeld. 

Een open speelgoedkast alleen is de halve oplossing

Een open speelgoedkast zorgt ervoor dat je kind ziet wat er is. Maar of je kind daar dan ook lang en zelfstandig mee speelt en blijft spelen, hangt af van wát erin staat. Zet je een open kast vol met speelgoed dat maar 1 ding kan, dan zal je kind al snel 'klaar' zijn met spelen. 

Een puzzel leg je op 1 manier in elkaar en dan stopt het spel. En dat maakt dit absoluut geen slecht speelgoed, want puzzelen is een belangrijke vaardigheid. Maar staat er alléén maar dat soort speelgoed, dan moet je kind na ieder spel opnieuw opstarten. En dat is precies wat zelfstandig spelen lastig maakt.

Open einde speelgoed werkt andersom. Een pittenzakje kan vandaag een bedje zijn, morgen een gooi- of sorteerspel en volgende week een toren. Dit speelgoed is zo eenvoudig dat je kind bepaalt wat het is. Daardoor is het spel nooit klaar en dit stimuleert zelfstandig spelen. 

Waarom een open speelgoedkast en open einde speelgoed elkaar versterken

• De open speelgoedkast zorgt dat je kind ziet wat er is en het zelf kan pakken.
• Het open einde speelgoed zorgt dat ze zelf het spelen kunnen leiden en het spel nooit stopt. 

En er is nog een fijn voordeel aan speelgoed met een open einde. Open einde speelgoed combineert makkelijk met elkaar en met speelgoed dat je al hebt. Daardoor hoef je minder neer te zetten.

Ik kijk bij ons thuis vooral naar wat fijn combineert en waar allebei mijn dochters mee kunnen spelen. Inmiddels zijn ze 5 en 7, en ze spelen nog steeds met de pittenzakjes die ik jaren geleden maakte maakte. Het speelgoed blijft hetzelfde, de manier van spelen verandert mee.

Geef een open speelgoedkast een kans, want jullie huis is van het hele gezin

Het bezwaar dat ik het vaakst hoor is: dan wordt mijn huis zo rommelig. Maar het is jullie huis en van het hele gezin. Dus óók van je kinderen. En dat betekent dat je kinderen ruimte mogen innemen in de woonkamer.

Maar dat werkt twee kanten op. Het speelgoed mag de hele woonkamer dus ook weer niet overnemen. Sterker nog: als het speelgoed je hele woonkamer overneemt, is dat vooral een signaal dat er te veel speelgoed in huis is.

Het speelgoed hoeft dus zeker niet onzichtbaar te zijn. Het moet een plek zijn waar jullie allemaal blij van worden.

En daar zit de verrassing: in een open kast zet je juist veel mínder speelgoed neer dan in een gesloten kast. Dat kan gewoon niet anders, want alles neerzetten is te veel. Jij raakt daarvan overprikkeld. Besef dan dat je kind precies hetzelfde ervaart.

Een open speelgoedkast maakt je dus automatisch bewuster. Over wat je neerzet, hoe je het neergezet en over hoeveel speelgoed je neerzet.

Staat er na het opruimen nog steeds veel? Dan is speelgoedrotatie de volgende stap. Lees hier de blog over speelgoed rotatie voor minder speelgoed.

De speelhoek inrichten: zo pak je het aan

Onze open speelgoedkast heeft 3 planken en geen deurtjes. Op iedere plank staan 3 mandjes of dienbladen, met per dienblad of mandje staat 1 soort speelgoed. Dat zijn 9 speelgoeditems in totaal, en meer staat er bij ons niet.

Doordat alles een eigen mandje heeft, blijft het bij elkaar. Het is overzichtelijk, het ruimt snel op, en mijn kinderen kunnen makkelijk pakken waar ze mee willen spelen.

Wil je een open speelgoed kast een kans geven? Dit zijn mijn speelhoek tips.

1 Kies een kast waar je kind zelf bij kan - Al het speelgoed dat er staat, moet je kind zelf kunnen pakken. Heb je een dreumes, kies dan een lage kast. Of gebruik alleen de onderste planken.

2 Laat de deurtjes weg - Heb je een kast met deurtjes, haal gewoon eens de deurtjes eruit. En zoek je een budgetvariant? De IKEA Kallax is fantastisch als open einde speelgoedkast. Per vak zet je 1 soort speelgoed: een mandje blokken, een mandje pittenzakjes, een Grimm's regenboog.

3 Geef ieder item een eigen mandje of dienblad - Speelgoed dat uit meerdere delen bestaat, zoals magnetische tegels of pittenzakjes, hoort bij elkaar in 1 bakje. Een mandje maakt het ook makkelijker om te pakken.

4 Kies lage mandjes waar je kind in kan kijken - Dit is belangrijker dan het lijkt. Bij dichte bakken die je in een kast schuift, kan je kind onmogelijk zien wat erin zit. Dan ben je alsnog terug bij af. Dus lage mandjes, zodat je kind direct ziet wat erin zit. 

5 Laat bewust ruimte over - Een speelgoedkast hoeft niet vol te staan om uitnodigend te zijn. Juist ruimte en overzicht helpen je kind om te zien wat er is.

6 Hou een plek vrij naast de kast - Voor een groter speelgoeditem, zoals een wobbel, loopkaer of stapelstenen.

7 Wissel om wat blijft liggen - Wordt er een lange tijd niet met een speelgoeditem gespeeld? Wissel het dan om voor iets anders.

Is dit hetzelfde als een montessori speelgoedkast?

De principes lijken op elkaar. Speelgoed op kindhoogte, je kind dat zelf kiest en zelf pakt, rust en overzicht in plaats van een volle kast. Dat past helemaal bij het montessori principe. Maar een Montessori kast is meestal gevuld met Montessori taakjes en speelgoed. Dit zijn meestal taken, en speelgoed met gesloten einde. 

Daarom noem ik het geen montessori speelgoedkast, omdat wij echt kijken naar open einde speelgoed.

Wat zet je in een open einde speelgoedkast?

Kijk bij het kiezen vooral naar speelgoed dat op veel manieren gebruikt kan worden, waar kinderen jaren mee kunnen spelen en dat makkelijk combineert met ander speelgoed. 

Bij ons is de basis: pittenzakjes, speeldoeken, houten blokken, speelgoeddieren en magnetische tegels. Die 5 staan bijna altijd in de speelhoek. 

Het mooie is dat dit speelgoed meegroeit. Een mooi voorbeeld zijn de pittenzakjes. Een baby voelt en schudt ermee. Een peuter stapelt en sorteert. Een kleuter speelt er allerlei rollenspellen mee. Ontdek hier hoe kinderen spelen met pittenzakjes. 

Ga jij voor een open kast met open einde speelgoed?

Heb jij een gesloten speelgoedkast? Dan wil ik je uitdagen om te testen wat er gebeurt als je hem tijdelijk opent.

Je hoeft daar geen nieuwe kast voor te kopen. Kijk of je de deurtjes er even af kunt halen. Waarschijnlijk zie je dan propvolle planken, dus haal alles eruit, zet een paar mandjes terug en doe per mandje 1 soort speelgoed. Kijk dan wat er gebeurt.

Heb je een speelgoedkist? Zet die even aan de kant en plaats een paar mandjes op de plek waar de kist stond. Zo is voor je kind meteen duidelijk: dit is het speelgoed dat er is, hier kun je mee spelen.

Ik durf mijn hand ervoor in het vuur te steken dat je kind meteen geïnteresseerd is. Wat leuk, wat is dit? En dat het zijn eigen speelgoed opnieuw gaat ontdekken.

Want dit is waar het op neerkomt: kinderen hebben meer zicht nodig op hun speelgoed, in plaats van meer speelgoed.

En ben je nieuwsgierig geworden naar open einde speelgoed? Bekijk hier ons best verkocht open einde speelgoed.